Jakie czasy obowiązują na egzaminie ósmoklasisty z angielskiego

Pełna lista

Do czynnego użycia, czyli do samodzielnego budowania zdań, wymaganych jest sześć czasów:

Do tego dwie konstrukcje:

• be going to — plany i zamiary ustalone wcześniej. Wraca w arkuszach bardzo regularnie.
• Okresy warunkowe typu 0, I i II — trzy schematy, nie trzydzieści.

I to jest cała lista.

Czego NIE trzeba umieć budować

To jest informacja, którą warto podać dziecku równie wyraźnie co listę powyżej.

Past Perfect nie jest wymagany do czynnego użycia. Może pojawić się w tekście do czytania albo w nagraniu, ale uczeń nie musi umieć sam zbudować takiego zdania.

Podobnie strona bierna w czasach złożonych, mowa zależna w pełnym zakresie czy trzeci okres warunkowy — to materiał liceum.

Uczniowie często uczą się rzeczy, których na egzaminie nie będzie, bo trafiają na materiały pisane pod maturę. Warto to odsiać na początku.

Gdzie naprawdę przepadają punkty

Nie na znajomości budowy czasów. Na rozpoznaniu, którego użyć.

Present Perfect kontra Past Simple

To jest para, która odpowiada za większość błędów w tej części arkusza — i jedyna, przy której polski uczeń nie ma podpory w języku ojczystym, bo po polsku oba zdania brzmią tak samo.

• I lost my keys. — Zgubiłem klucze. Fakt z przeszłości, koniec historii.
• I have lost my keys. — Zgubiłem klucze i nadal ich nie mam. Przeszłość z konsekwencją teraz.

Praktyczna wskazówka: jeśli w zdaniu jest konkretny moment w przeszłości (yesterday, last year, in 2019), to nigdy nie jest Present Perfect. Ta jedna reguła rozstrzyga większość zadań z tej pary.

Past Simple kontra Past Continuous

Prostsza para i da się ją zapamiętać jako obraz: coś trwało, a wtedy coś się wydarzyło.

I was watching TV when the phone rang. Oglądanie trwało (Past Continuous), telefon zadzwonił w jednym momencie (Past Simple).

Słowo while prawie zawsze zapowiada czas ciągły, a when — ten prosty.

Present Continuous jako przyszłość

To zaskakuje uczniów, bo uczą się, że Present Continuous to „teraz”. Tymczasem przy umówionych planach używa się właśnie jego.

I'm meeting Tom tomorrow. — Spotykam się jutro z Tomem, bo tak ustaliliśmy.

Różnica względem be going to jest subtelna i na egzaminie ósmoklasisty rzadko rozstrzygająca. Warto wiedzieć, że oba istnieją, i nie poświęcać temu więcej czasu, niż to warte.

Jak uczyć się czasów, żeby to coś dało

1. Najpierw lista na kartce, z zaznaczeniem stanu. Przy każdym z sześciu czasów uczeń stawia znak: umiem zbudować, umiem rozpoznać, nie umiem. Zwykle okazuje się, że problem dotyczy dwóch, a nie sześciu.
2. Potem tylko te dwa. Nie powtarzanie wszystkiego od początku, bo to jest najczęstsza strata czasu w nauce gramatyki.
3. Ćwiczyć na wyborze, nie na budowie. Zadania typu „wstaw czasownik w odpowiednim czasie” uczą dokładnie tego, co sprawdza egzamin: rozpoznania sytuacji.
4. Uczyć się sygnałów razem z czasem. „Since i for to Present Perfect” jest praktyczniejsze niż definicja Present Perfect.

Dlaczego warto pokazać dziecku tę listę

To jest argument psychologiczny, a nie gramatyczny — i w praktyce robi większą różnicę niż kolejne ćwiczenie.

„Nie umiem angielskiego” to zdanie o czymś nieskończonym, z czym nie da się nic zrobić. „Nie umiem Present Perfect” to zdanie o jednej rzeczy z sześciu — a to już jest plan na dwa tygodnie.

Uczeń, który zobaczy, że cały wymagany materiał mieści się w tabelce na jednej kartce, pracuje zupełnie inaczej niż ten, który ma wrażenie, że goni coś, czego nie da się dogonić.

Zakres wymagań bywa korygowany. Przed egzaminem warto sprawdzić aktualny informator Centralnej Komisji Egzaminacyjnej.

Najczęstsze pytania

Jakie czasy obowiązują na egzaminie ósmoklasisty z angielskiego?

Sześć do czynnego użycia: Present Simple, Present Continuous, Present Perfect, Past Simple, Past Continuous i Future Simple. Do tego konstrukcja be going to oraz okresy warunkowe typu 0, I i II.

Czy Past Perfect jest wymagany na egzaminie ósmoklasisty?

Nie do czynnego użycia. Może pojawić się w tekście do czytania albo w nagraniu, ale uczeń nie musi umieć sam zbudować takiego zdania.

Jak odróżnić Present Perfect od Past Simple?

Najprostsza reguła: jeśli w zdaniu jest konkretny moment w przeszłości — yesterday, last year, in 2019 — to nigdy nie jest Present Perfect. Present Perfect opisuje przeszłość, która ma konsekwencję teraz.

Od czego zacząć naukę czasów?

Od wypisania sześciu czasów na kartce i zaznaczenia przy każdym: umiem zbudować, umiem rozpoznać, nie umiem. Zwykle problem dotyczy dwóch, a nie wszystkich, i tylko nad nimi warto pracować.

Czy na egzaminie trzeba znać stronę bierną i mowę zależną?

Nie w pełnym zakresie — to materiał liceum. Uczniowie często uczą się rzeczy spoza egzaminu, bo trafiają na materiały pisane pod maturę. Warto to odsiać na początku przygotowań.